σημειωματαριο κηπων

Μαρτίου 18, 2013

μεσολόγγι και ενδοαλβανικά : αχός βαρύς ακούγεται πολλά ντουφέκια πέφτουν

.

.

  

.

.

   Αχός βαρύς ακούγεται πολλά ντουφέκια πέφτουν, μήνα σε γάμο ρίχνονται μήνα σε χαροκόπι; – Μηδέ σε γάμο ρίχνονται μηδέ σε χαροκόπι : η Δέσπω κάνει πόλεμο με νύφες και με ’γγόνια : Ωραία ήτανε λοιπόν τά πράγματα : διότι αρβανίτισσες ή ξε-αρβανίτισσες (γιατί και η λασκαρίνα και η τζαβέλαινα ήταν κι αλλόφυλες κι αλλόγλωσσες και δεν μπορεί να σβήσει αυτό από τή βιογραφία τους με τίποτε) πήγαιναν πάντως με τήν ιδέα τους ότι είμαστε ελεύθερες : οι ιδέες δεν ανήκουν στις γλώσσες βλέπετε : ή μάλλον (για να τό πούμε σύμφωνα με τόν αμερικανό) οι ιδέες οι βασικές είναι ενσωματωμένες σε όλες τίς γλώσσες : Από πάνω απ’ τή βάση αυτή δηλαδή  χτίζονται ύστερα τά οικοδομήματα τά πολλά και διάφορα : και επικοινωνούμε μ’ αυτά και μ’ αυτά κάνοντας τότε τούς μικρούς πήδους τής καλής μας προαίρεσης : (όπως πήδαγαν από πάνω από τό τειχαλάκι στο μεσολόγγι οι αρβανίτες οι απέναντι : ) Διότι έτσι γίνονται οι επικοινωνίες : Μ’ αρέσει πολύ η ιστορία αυτή με τό τειχαλάκι :

   Είναι πολύ γνωστό, για ν’ αρχίσουμε δηλαδή από τήν αρχή, ότι ήταν τόσο πολλοί οι αρβανίτες που πολεμούσαν μαζί με τούς έλληνες εναντίον τούρκων και κοτζαμπάσηδων ώστε πολλές φορές λέγεται ότι τά παραγγέλματα στα μπουλούκια τους οι κλέφτες (κι οι αρματωλοί κι οι οπλαρχηγοί και όλοι) τά δίνανε στ’ αρβανίτικα – είναι επίσης γνωστό ότι όλοι οι έλληνες ξέραν τότε αρβανίτικα για να μπορούν να συνεννοούνται μ’ ένα μεγάλο μέρος που μιλάγαν έτσι σ’ αυτόν τόν στρατό : δεν ήταν ακριβώς δηλαδή ξένη γλώσσα. Μού είχε φανεί λοιπόν ιδιαίτερα χαριτωμένο ένα επεισόδιο που αναφέρεται στα σχετικά με τήν άλωση τού μεσολογγιού χρονικά :

   Οι τούρκοι είχαν κι αυτοί στα στρατά τους αρβανίτες, μωαμεθανούς όμως αυτούς, τούς λεγόμενους τουρκαλβανούς : να προσέξουμε βέβαια εδώ τή διαβάθμιση τών δύο λέξεων – πόσο δηλαδή η λέξη αρβανίτες [που πηγαίνει βέβαια, είναι εύκολο να τό δείτε αυτό, σε μια συμφωνία σχεδόν απόλυτα κανονική και με τό μωραΐτες τό συντοπίτες και άλλα πολλά] σαν να χαϊδεύει λεκτικά (και μάλιστα στο κεφάλι) μόνο εκείνους που πολεμάν μαζί με τούς έλληνες : όσοι βρίσκονται απέναντι δεν παίρνουν αυτό τό, ασήμαντο θα ’λεγε κανείς εκ πρώτης όψεως, χαϊδευτικό : είναι τουρκαλβανοί δεν έγιναν όμως ποτέ τουρκαρβανίτες. (Βέβαια, δεν μπορεί κανείς ν’ αρνηθεί, τήν μεγάλη αξία τών χρονικών, όλα τά χρονικά τά σχετικά με τήν πολιορκία τού μεσολογγιού είναι υπέροχα : ήταν τυχεροί όταν είχαν να φάνε ψωμί με σκόρδο : φτάσαν να τρώνε ποντίκια, αλλά και τούς νεκρούς τους τέλος). Τά βράδυα λοιπόν που κοιμόντουσαν στα διαλείμματα τής μάχης κάτω από τό τειχαλάκι αυτό (τό οποίο προστάτεψε ολόκληρη πόλη ένα τόσο μεγάλο διάστημα – και μάζεψε και ακτιβιστές απ’ όλον τόν κόσμο, ποιητές και ζωγράφους και μουσικούς, που ήρθαν να μπουν εκειμέσα για να σκοτωθούν εν πολλοίς – σήμερα η πόλη αυτή πού λέγεται επισήμως ιερή στην ελλάδα είναι μια πολύ όμορφη πόλη με μια λιμνοθάλασσα κι έχει ένα πολύ ειρηνικό και πολιτισμένο κλίμα, όπου μπορεί να τριγυρίσει κανείς στις επάλξεις εκείνου τού μικρού τείχους και να δει και τά αγάλματα και τίς ταφόπλακες που γίναν για όλους εκείνους τούς ξένους που αφήσανε τήν ειρηνική σουηδία τους και τήν δανία τους τήν αγγλία τήν γερμανία και τήν φιλανδία τους για νά ’ρθουν να πεθάνουν εκεί) τά βράδυα λοιπόν που οι πολεμιστές κοιμόντουσαν τυλιγμένοι στην πατατούκα τους κάτω από τό ασήμαντο αυτό τειχαλάκι, όσο μπορούσαν στα διαλείμματα τής μάχης, γινόταν κάτι που τό βρήκα πολύ χαριτωμένο (από γλωσσικής απόψεως) : (απ’ τήν άλλη μεριά εννοείται ότι κοιμόντουσαν εξίσου κουρασμένοι και οι τούρκοι και οι τουρκαλβανοί). (Τί γοητευτικός ύπνος που τόν χώριζε ένα τοιχαλάκι, σαν να ’ταν στο ίδιο σπίτι όλοι και κοιμόντουσαν μόνο σε διαφορετικά ας πούμε δωμάτια, κι είχαν διαφορές μεταξύ τους, όπως πάντα οι οικογένειες, και μισούσαν ο ένας τόν άλλον, και μες στον ύπνο τους βλέπανε εφιάλτες, και παραμιλούσαν βριζόμενοι – και ξυπνούσαν καμία φορά ο ένας τόν άλλον, καθώς η φωνή απ’ τό όνειρο τού ενός ξύπναγε καμία φορά απ’ τά όνειρά του τόν άλλον) : συνέβαινε λοιπόν τό εξής, που αναφέρεται ως γεγονός, και που έκανε τούς έλληνες να διασκεδάζουν ιδιαίτερα : τό βράδυ μες στην ησυχία τής νύχτας οι αλβανοί απ’ τή μεριά τού μεσολογγιού προκαλούσαν βρίζοντας και ειρωνευόμενοι τούς αλβανούς απ’ τή μεριά τών τούρκων : ήταν δε τόσο αποτελεσματική η γλώσσα τους τό χιούμορ τους και η πειθώ τους, ώστε πολλές φορές μες στη διάρκεια τής νύχτας ακουγόντουσαν οι βροντεροί γδούποι απ’ τά κορμιά που τσαντισμένα και φιλοτιμημένα σκαρφαλώνανε τό τειχαλάκι απ’ τήν μεριά τών τούρκων και πέφτανε προς τήν μεριά τήν ελληνική μες στην πόλη που πολιορκούσαν πιο πριν, και γινόντουσαν έτσι από πολιορκητές μελλοθάνατοι : Μέ γοήτευε πάντοτε αυτή η ρητορική τών κλεισμένων αλβανών μες στην πόλη : κι εξάλλου είναι γοητευτική αυτή η ιστορία και ως προς τό ότι οι τουρκαλβανοί, ακόμα κι αν δεν πείθονταν, πιάναν τήν κουβέντα με τούς αρβανίτες τής μέσα μεριάς, και αλληλοβριζόντουσαν : τί γοητευτικοί καυγάδες μέσα σε μια οικογένεια, και τά δωμάτιά της

 

                                       μήνα σε γάμο ρίχνονται μήνα σε χαροκόπι

   ένας έλληνας ποιητής, ξέροντας τίς ιστορίες με τ’ αρβανίτικα κεφάλια (θεωρούνται πολύ πεισματάρηδες οι αλβανοί στην ελλάδα) και βέβαια έχει τή σημασία του τό ότι ακριβώς ήταν αρβανίτικα τά κεφάλια που εντούτοις μεταστρέφονταν μέσα στη νύχτα (και πηδάγανε τό τειχαλάκι), ξέροντας λοιπόν ένας τελείως σουρεαλιστής κιόλας (που θα μπορούσε δηλαδή άνετα να αυθαιρετεί πηδώντας από δω κι από κει) αυτά που γινόντουσαν με τά αρβανίτικα κεφάλια και τίς φωνές τους και τόν ορυμαγδό μες στη νύχτα έγραψε ένα ποίημα στο οποίο συνδυάζονταν διάφοροι άνθρωποι που πολεμήσανε από δω κι από κει (τού άρεσε πολύ και ο μπρετόν και ο ρεμπώ μαλλαρμέ αυτουνού) και εκεί αναφέρει κάποια στιγμή τό πρόσταγμα «πυρ» στ’ αρβανίτικα εξηγώντας ότι σήμαινε απλώς:

                                  βρας, αλβανιστί φωτιά

   θέλοντας έτσι, ακόμα δηλαδή κι ένας ρομαντικός άνθρωπος όπως είναι κατά κανόνα οι ποιητές να επιβεβαιώσει κι αυτός ότι πολλές φορές οι οπλαρχηγοί τά πολεμικά τους συνθήματα τά φώναζαν κατευθείαν στ’ αρβανίτικα – γιατί τόσοι πολλοί ήταν οι αρβανίτες δηλαδή στα μπουλούκια τους – και οι έλληνες απ’ τήν άλλη μεριά ξέραν τή γλώσσα : όταν μιλάς ελληνικά (έχω εγώ τήν εντύπωση) μαθαίνεις πολύ εύκολα και τίς άλλες γλώσσες : νομίζω ότι είναι ακριβώς τό ίδιο όπως όταν μιλάς αφρικάνικα : πρέπει να έχει να κάνει με τό άπλωμα τών φωνηέντων και τήν ηπιότητα τών συμφώνων που απλώνεται εν γένει στους ήχους σου όταν μιλάς

Advertisements

12 Σχόλια »

  1. Ο στίχος του Εγγονόπουλου με είχε εμπνεύσει κάποτε, ξέρεις, να ετυμολογήσω μια σκοτεινή έκφραση: http://sarantakos.wordpress.com/2010/01/20/malevrase/

    Σχόλιο από Δύτης των νιπτήρων — Μαρτίου 18, 2013 @ 12:30 μμ | Απάντηση

    • πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση (τότε (νομίζω) σύχναζα ακόμα στου 40άκου αλλά δεν την θυμόμουνα)
      ώστε ο εγγονόπουλος δεν ήξερε καλά αρβανίτικα, και νόμιζε ότι «βρας» = «πυρ», ενώ είναι «θάνατος»…

      μάλε-βράσε…

      Δύτη σ’ ευχαριστώ
      (δεν ξέρω γιατί σού κατακράτησε το σχόλιο)

      Σχόλιο από χαρη — Μαρτίου 18, 2013 @ 2:00 μμ | Απάντηση

  2. Ίσως ο Εγγονόπουλος να εννοούσε ότι το επιφώνημα «βρας!» σημαίνει το επιφώνημα «πυρ!» και όχι ότι «βρας» γενικά σημαίνει «φωτιά».

    Σχόλιο από Ein Steppenwolf — Μαρτίου 19, 2013 @ 6:44 μμ | Απάντηση

  3. Πάντως ο Εγγονόπουλος συνδέει τον Bolívar με την Ύδρα:

    Μπολιβάρ! Κράζω τ’ όνομά σου ξαπλωμένος στην κορφή του βουνού Έρε,
    Την πιο ψηλή κορφή της νήσου Ύδρας.

    στρατηγέ
    τι ζητούσες στη Λάρισα
    συ
    ένας
    Υδραίος;

    Σχόλιο από Ein Steppenwolf — Μαρτίου 19, 2013 @ 6:47 μμ | Απάντηση

  4. Δεν είμαι σε θέση να γράψω πολλά πράγματα τώρα, μα θα αφήσω ένα link, που είναι, θαρρώ, μέσα στο σκεπτικό της ανάρτησης σου :-))
    http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22733&subid=2&pubid=2080810
    Αυτή η ιστορία κυκλοφορεί στο διαδίκτυο με διάφορες μικρές παραλλαγές, στα ελληνικά, μα όποιος ψάξει να την βρει στην γαλλική της έκδοση θα έχει πολύ περισσότερες λεπτομέρειες!
    Εδώ σε χαιρετώ σαν βρώμικες σκέψεις, μιας και το ιστολόγιο θα σταματήσει να υπάρχει, αλλά θα συνεχίσω να σε παρακολουθώ σαν Ριχάρδος – όχι ο τοκογλύφος – που είναι το όνομά μου

    Σχόλιο από vromikesskepsis — Απρίλιος 8, 2013 @ 8:19 μμ | Απάντηση

    • ναι είναι πολύ ωραία ιστορία, έχει γίνει και ταινια νομίζω (μαυρόασπρη ; )

      αλλά θα τα ξαναπούμε Ριχάρδε

      (και σ’ ευχαριστώ Οδυσσέα)

      Σχόλιο από χαρη — Απρίλιος 25, 2013 @ 1:38 πμ | Απάντηση

  5. Reblogged this on Βρώμικες Σκέψεις.

    Σχόλιο από vromikesskepsis — Απρίλιος 8, 2013 @ 8:19 μμ | Απάντηση

  6. Reblogged στις agelikifotinou.

    Σχόλιο από ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΦΩΤΕΙΝΟΥ — Νοέμβριος 17, 2015 @ 7:25 πμ | Απάντηση

  7. […] Source: μεσολόγγι και ενδοαλβανικά : αχός βαρύς ακούγεται πολλ… […]

    Πίνγκμπακ από μεσολόγγι και ενδοαλβανικά : αχός βαρύς ακούγεται πολλά ντουφέκια πέφτουν | agelikifotinou — Νοέμβριος 17, 2015 @ 7:26 πμ | Απάντηση

  8. Reblogged στις Greek Canadian Literature.

    Σχόλιο από vequinox — Σεπτεμβρίου 23, 2016 @ 6:09 μμ | Απάντηση

  9. […] Πηγή: μεσολόγγι και ενδοαλβανικά : αχός βαρύς ακούγεται πολλ… […]

    Πίνγκμπακ από μεσολόγγι και ενδοαλβανικά : αχός βαρύς ακούγεται πολλά ντουφέκια πέφτουν – worldtraveller70 — Σεπτεμβρίου 23, 2016 @ 11:26 μμ | Απάντηση

  10. και, προς αποφυγην παρεξηγησεων, απο το φεϊσμπουκ :

    «αλβανο/αρβανίτικα

    συχαινόμενη ασμενως και αρειμανιως τούς (εσωτερικους) εθνικοπαράφρονες, το 2013 (παραμονες τουτεστιν εθνικης ημων εορτης) ειχα γραψει / … /

    και, επειδη η εθνικοπαραφροσυνη χτυπαει κι απο απεναντι μερια (βλεπω επιπλεον καιρο τωρα μια περιεργη κινηση στη συγκεκριμενη αναρτηση, την οποία δεν μπορω να εξηγησω αλλιως, παρα μονο με το οτι καποιοι ενγενει παραφρονες την παρανόησαν, παραξήγησαν και στραβοκατάλαβαν…) επισημαινω προς τους συμπαθεις άρρωστους (εντος μας και εκτος) δυο–τρια πραγματακια / επαναλαμβανω δηλονοτι…»

    Σχόλιο από χαρη — Νοέμβριος 1, 2016 @ 7:35 μμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: