σημειωματαριο κηπων

Μαΐου 13, 2012

για τόν καβάφη : «μέρες θαυμάτων» / β

.

     

τό προηγούμενο : η 1η συνέχεια

   Στην ποίηση που, όταν όλα είναι ιδανικά, όλα είναι ωραία και μεγάλα φωτισμένα, έρχεται αυτονόητο να πει κανείς ότι ο Καβάφης είναι με τόν πιο επίμονο και ήσυχο ταυτόχρονα τρόπο επικούρειος.

   Η μνήμη που είναι ο κατεξοχήν κόσμος τού παρόντος σ’ αυτόν, είναι ο κόσμος μιας ηδονικής διαφάνειας, εκεί που πλέουν τά μαγευτικά απογεύματα, οι ορμές και η χαρά, δύναμη λόγος κι ομορφιά (πολύ αναπάντεχο καρφί αυτός ο «λόγος» εκεί ανάμεσα, για όποιον τόν διαβάζει αφηρημένος), αίσθησις και επιθυμία, λάγνη ορμή, μοιραία χαρά, ηδονή άνομη και έκνομη μέθη ερωτική, η πύρα τής νεότητος ώς που έλειψε τό φως, χαρά και μύρο τής ζωής του η μνήμη τών ωρών αυτού που αποστρέφεται κάθε απόλαυση ερώτων τής ρουτίνας – και κει σχεδιάζονταν τής ποίησής του η περιοχή : όταν ο έρως με τήν εξαισία του ισχύν κι η φυλαχθείσα ερωτική συγκίνησις (κι αν δεν θυμάται πού – ένα ξέχασμά του δεν σημαίνει) σ’ αυτή τή μία ένταση τήν μόνο ερωτική που δεν γνωρίζει η υγεία και μέσα στο μαγευτικό απόγευμα ενός πλοίου θα υπάρξει ακριβώς η αρχή αυτών που αύριο ή μεθαύριο ή με τά χρόνια θα γραφούν : οι στίχοι οι δυνατοί που εδώ ήταν η αρχή των.

   Αυτή η αντεστραμμένη αίσθηση τού χρόνου δεν είναι απλώς αισθητική, είναι πράγματι και ηθική για τόν Καβάφη : μέσα στο ποίημα ο ίδιος βρίσκεται στο παρόν τού παρελθόντος του, γι’ αυτό κι οι στίχοι θα γραφούν (ενώ τό γεγονός τού ποιήματος δείχνει ότι ήδη γράφηκαν) και εδώ δεν ήταν η αρχή των, αλλά εκεί : Αλλά ο Καβάφης επιθυμεί πάντα να μείνει εδώ που είναι ακόμη ζωντανή η ηδονή. Έτσι λοιπόν, παρ’ όλη τή νοσταλγία και τή θλίψη ή τήν αίσθηση ανεπανόρθωτης απώλειας (που αγγίζει όχι μόνο πρόσωπα ή σώματα αλλά και τά πράγματα γύρω του), έχουμε να κάνουμε με μια θλίψη και μια νοσταλγία με τίς οποίες εξακοντίζονται ακριβώς οι εικόνες του μέσα στον χρόνο, ο οποίος όμως δεν είναι ποτέ χρόνος χειμώνα και ούτε φθινοπώρου καν : όλα σχεδόν τά φωτίζει ένας ήλιος μόνιμα, που δεν οφείλεται ίσως μόνο στο κλίμα : και όλα συμβαίνουν ταυτόχρονα κάτω από τόν αστερισμό τής ίδιας πάντα φτώχειας, που δεν οφείλεται ίσως μόνο στον ρεαλισμό τής προσωπικής περίπτωσης : αυτή η οικονομική δυσπραγία και η στέρηση, που είναι τόσο διάχυτη στα ερωτικά του ποιήματα, εικονογραφεί όχι τόσο μια αδικία κοινωνική γενικού είδους, αλλά μια τιμωρία για τίς ερωτικές επιλογές τίς έκνομες – σαν να επιχειρείται η εικονογράφηση μιας παράλογης μεταφυσικής ζυγαριάς που θα ’λεγε (φροϋδικώ και μαρκουζικώ τω τρόπω) κανείς ότι δείχνει πως όσο περισσότερη ευτυχία και πλήρωσις ερωτική, τόσο λιγότερη κοινωνική επιτυχία και αποδοχή. Στα περισσότερα ερωτικά ποιήματα, σχεδόν όπως στα μυθιστορήματα τής Τζαίην Ώστιν (και νομίζω ότι τήν είχε διαβάσει και τού άρεσε) πληροφορούμαστε εισαγωγικά κιόλας – και, οπωσδήποτε αργότερα, καθ’ οδόν – για τήν μέχρις εδώ, ή και παρούσα (τόσο παρούσα, που να γίνεται μέρος τής δραματοποιημένης συγκίνησης) οικονομική κατάσταση τών ηρώων : Αν δεν είναι οι ήρωες ωραία παιδιά χαμένα στα σιδεράδικα, ή τά γραφεία από τήν φτώχεια τους, θα είναι παιδιά καλών (τιμίων) οικογενειών που, λόγω τού ξεπεσμού και τών ηθικών τους επιλογών, μήτες να τούς ξέρουν δεν θέλουν πια.

   Αυτό τό διάχυτο κλίμα μιας ζωής στο περιθώριο τής τίμιας κοινωνίας (που μοιάζει πολύ με αδιαμαρτύρητη και σχεδόν ανέμελη προσαρμογή τής επικούρειας επιταγής τού λάθε βιώσας) διαχέεται τόσο μέσα στον καβαφικό χώρο και τόν καβαφικό χρόνο που λες και ταξιδεύει συμπαγές και μες στην ιστορία. Υπάρχουν μερικά από τά λεγόμενα ποιήματα τής ιστορικής περιοχής που μολονότι δηλώνεται ρητά από τόν Καβάφη, ακόμα κι απ’ τόν τίτλο, ότι δεν αποτελούν ανάμνηση ζωής (έστω δηλαδή και κατασκευασμένη) αλλά περιγραφή ηρώων άσημων που τοποθετούνται (συνήθως με μια χρονολογία) σαν σφήνες μέσα στη σειρά τών γεγονότων που αφορούν τήν καθαυτό επίσημη ιστορία : (τήν παρακμή τού ελληνισμού, τούς βασιλείς που χάνουν, όσους γεννιούνται ήδη χαμένοι, διαμάχες και οικογενειακές και εθνικές, καταστροφές και ήττες και πολέμους) εντούτοις τά ποιήματα αυτά, με τούς άσημους ηδονικούς ήρωές τους, επιτελούν μια λειτουργία μέσα στο συνολικό σώμα τών ποιημάτων του εξαιρετικά νευραλγική γιατί συνδέουν τό παρελθόν με τό παρόν όχι ως απλό χρόνο, κενό κάθε άλλου περιεχομένου, αλλά ως χρόνο που είναι πλήρης αυτής τής ίδιας τής καβαφικής ηθικής, που ολοκληρώνεται σιγά–σιγά μέσα από τήν ανάγνωση μπροστά στα μάτια μας σε αισθητική, και μάς δίνουν τό πιο θαυμάσιο (μαγικό) κλειδί για να τόν καταλάβουμε ολόκληρο.

.

.

μέρες ονόματος

   Για μένα, ο Καβάφης πετυχαίνει τήν πιο ομαλή συγχώνευση τών πάντων σε ένα όλον αντιφατικό, γεμάτο εντάσεις φθοροποιές και δημιουργικές, και μ’ αυτή τήν έννοια δεν μπορεί να δει κανείς ούτε τά ερωτικά του ποιήματα ξεχωριστά, ούτε τά ιστορικά γιατί θα χάσει κάτι ουσιώδες που αυτός θέλησε να κομίσει στην τέχνη τελικά : η αισθητική του αποκαλύπτεται μόνο μέσα από τό αινιγματικό αυτό (όσο και σαφές κάποιες φορές όπως μάς φαίνεται) σύνολο. Από αυτή τήν άποψη, αν έχει μια γοητεία η ιστορία τού ελληνισμού για τόν ίδιον τήν έχει γιατί πρόκειται για μια ιστορία που έχει ήδη παρακμάσει. Ο Καβάφης δεν υμνεί μέσω τής ιστορίας τή δύναμη αλλά τήν ήττα : Αν τόν γοητεύει η ιστορία τού ελληνισμού, είναι στη φάση τής φθοράς του, και εξαιτίας τής φθοράς του : Και συνοδεύει μόνιμα τή λύπη του η ενθύμηση μιας γλώσσας, μιας γλώσσας που ο ίδιος χρησιμοποιεί, όχι τόσο επειδή είναι ωραία αλλά επειδή ήταν μια γλώσσα που μπορούσε να γίνει από όλους κάποτε κατανοητή, κάτι που δεν ισχύει σήμερα για τή γλώσσα στην οποία γράφει τά ποιήματά του ο ίδιος. Ακόμα κι έτσι, δηλαδή, ουσιαστικά θλίβεται για μιαν απώλεια η οποία έχει άμεση επίπτωση στη δικιά του ζωή και πάνω του, σαν να αναλογίζεται πόσους χάνει με τήν παρακμή τής γλώσσας αυτής από τούς εραστές τής σκέψης του.

   Έτσι τό ίδωμα τής ιστορίας από μέρους του σαν να βάφεται, να κολυμπάει και να διαχέεται μες στα νερά τού διαυγούς ερωτισμού του, και χωρίς τήν απόχρωση αυτή μέσ’ από τήν οποία βλέπει τό παρελθόν η ιστορία δεν θα τόν ενδιέφερε ίσως καθόλου : Δεν μιλάει για άλλους ο Καβάφης μιλώντας για τήν ιστορία και δεν μιλάει για κάτι με τήν τρέχουσα έννοια αντικειμενικό, μολονότι είναι εξόχως αντικειμενικός και διαβασμένος στην περιγραφή τών ιστορικών γεγονότων – πράγμα που ’χει αποτελέσει θέμα άλλωστε συζήτησης για όλους περίπου τούς καβαφιστές : Όμως, όταν ο Καβάφης μιλάει για έναν πολιτισμό που παρήλθε, απολαμβάνει τή θλίψη ενός χαμού όπως αυτήν που έχει για τά σώματα που χάθηκαν απ’ τή ζωή του : Και η ίδια η ομορφιά (η αντικειμενική θα ’λεγε κανείς) τού πολιτισμού αυτού έχει σχέση με τό ότι ήταν ένας πολιτισμός που αγαπούσε τό σώμα τών ανθρώπων και είχε θεούς και για τόν έρωτα. Θα ’τανε δύσκολο να φανταστεί κανείς όλην τήν ιστορική περιοχή τού Καβάφη να τοποθετείται στην εποχή δηλαδή τού χριστιανισμού. Ο χριστιανισμός διασώζεται στην ποίησή του επειδή αποτελεί χρονική στιγμή που προκαλεί επιπλέον πόνο, τήν ήττα ενός κόσμου τών αισθήσεων και τής καθαρής ηδονής, και τή στιγμή που αναφύεται ένας κόσμος οδυνηρά ξένος (μ’ αυτήν τήν έννοια ένας κόσμος κυριολεκτικής αλλοτρίωσης) : ο Μύρης είναι η πιο διαυγής διατύπωση αυτής τής στιγμής, και δεν είναι κατά τύχην τό πιο μακρύ και μυθιστορηματικό του ποίημα. Όμως γενικά αυτό που φαίνεται να τόν γοητεύει είναι η μοιραία φθορά που τήν παρακολουθεί με διάθεση ανατόμου μες στην ιστορία. Μ’ αυτή τήν έννοια, αν είναι επιεικής προς τό βυζάντιο, είναι επειδή κι αυτό έχει πλέον ηττηθεί και παρέλθει.

   Έτσι λοιπόν ανάμεσα στους επώνυμους ήρωες, υπάρχουν εκείνοι με τά κατασκευασμένα ονόματα, τά τόσο αιώνια και διάσημα πια. Ανάμεσα σ’ αυτούς τούς Εμονίδες και τούς Αιμιλιανούς Μονάη, τούς Κίμωνες Λεάρχου και τούς Τέμεθους, τόν Λάνη, τόν Μυρτία, τόν Έμη, τόν Ταμίδη, τόν Αμμόνη, τόν Ευρίωνα, τόν Ιασή, τόν Ιάσονα Κλεάνδρου και τόν Ερμοτέλη ή τόν Μαρύλο απλώνεται αυτή η ζωή από τότε, τόσο παλιά όπως και τώρα, με τά χαμαιτυπεία τά βδελυρά τά καπηλειά και τίς ταβέρνες, τίς συνοικίες τίς φτωχικές, τίς απατεωνιές και τά αναίσχυντα κρεβάτια όπου στην ευτελή κραιπάλη ο ήρωας διάγει ποταπώς και τό μόνο που τόν σώζει σαν ομορφιά διαρκής είναι που είχε δύο χρόνια δικό του τόν Ταμίδη, δικό του όχι για σπίτι ή για έπαυλη στον Νείλο : όλα εκείνα τά κρυμμένα από τούς άλλους πράματα που σαν να είναι ένα ξανατύπωμα τής ζωής τού Καβάφη διπλό πάνω στην ταινία με τό ιστορικό της ας πούμε θέμα. Αυτή η μυθολογία (λίγα λεφτά, κάποια σελίνια, ρούχα φτωχά, κι ωραία σώματα) είναι λοιπόν, αν δει κανείς τώρα τό έργο του τελειωμένο, αυτή η μυθολογία είναι σαν να αποτελεί τή ραχοκοκκαλιά τού σύμπαντός του, τή ραχοκοκκαλιά τού ίδιου του τού ινδάλματος τής ιστορίας.

.

(συνεχίζεται)
(ήταν η 2η συνέχεια από κείμενο δημοσιευμένο στην ετήσια έκδοση «επίλογος/12ος χρόνος» τού 2003)

.

.

.

.

.

.

.

Advertisements

22 Σχόλια »

  1. Δε νομίζω ότι οι φτωχοί νέοι του Καβάφη κολάζονται για τις ερωτικές τους προτιμήσεις· ο ποιητής αντιδιαστέλλει τον ταπεινό τους βίο μέσα στο χρόνο με την εκπληκτική, θεϊκή, άχρονη ομορφιά τους. Είναι σα να σκάβεις στο χωράφι και να βρίσκεις μέσα στα χώματα ένα άγαλμα εκτυφλωτικού, αιωνίου κάλλους, που «τέμνει κάθετα τον χρόνο». (Καλά τον θυμάμαι τον στίχο του Ελύτη;).

    Σχόλιο από Ein Steppenwolf — Μαΐου 14, 2012 @ 3:07 μμ | Απάντηση

    • (Καλά τον θυμάμαι τον στίχο του Ελύτη;).

      Στο περίπου, φίλε Λύκε:
      Εκείνο που δε γίνεται

      Ίσια ναι πάει ο χρόνος αλλ’ ο έρωτας κάθετα
      και ή κόβονται στα δύο ή που δεν απαντήθηκαν ποτέ>

      Σχόλιο από Ein Steppenwolf — Μαΐου 14, 2012 @ 3:28 μμ | Απάντηση

    • κι εγώ Λύκε έχω να σού πω ότι μπορεί να είναι ωραία η παρομοίωση αλλά δεν προέρχεται πάντως από ανάγνωση τού καβάφη
      : προέρχεται από ανάγνωση άλλου ποιητή
      (πιθανώς τού ελύτη! 😛 )

      υγ: πάντως προσωπικά δεν χρησιμοποίησα τη λέξη «κολάζονται» ( : η λέξη «κολάζονται» έχει ένα μεταφυσικό/θρησκευτικό χρώμα το οποίο δεν υφίσταται στον καβάφη, που είναι πεισματικά (σύμφωνα με τη δικιά μου τουλάχιστον ανάγνωση) υλιστής – και επιπλέον αντιπαθεί τη μεγαλοστομία – άνευ ακολουθούμενης, αμέσως μετά, ειρωνείας τουλάχιστον)

      εδιτ: το σχόλιο γράφτηκε ως απάντηση στο 1ο σου – πάτησα δλδ λάθος κουμπί 🙂
      για να συνεχίσω μια απάντηση στο 2o : ευχαριστώ για το λινκ τού ελύτη – πάντως το να ανακαλείς ελύτη την ώρα που διαβάζεις καβάφη ενέχει πολλά προβλήματα κατά τη γνώμη μου – και μάλλον η αγάπη σου για τον ελύτη δεν σ’ αφήνει να διαβάσεις ακριβώς τον καβάφη (ο ελύτης θα κόλλαγε περισσότερο στον σολωμό – το αναγνωρίζει κι ο ίδιος άλλωστε…)

      Σχόλιο από χαρη — Μαΐου 15, 2012 @ 4:09 μμ | Απάντηση

      • Το «κολάζονται» ούτ’ εμένα μού άρεσε, αλλά κάποτε έπρεπε να τελειώσω το σχόλιο και να κάνω και κάτι άλλο· βάλε «τιμωρούνται» ή «κακοπαθαίνουν».

        Τον (τροποποιημένο απ’ τη μνήμη ή την έλλειψή της) στίχο του Ελύτη τον χρησιμοποίησα στην ανεπιτυχή μου προσπάθεια να πω αυτό που ήθελα. Ας ξαναπροσπαθήσω. Οι ήρωες του Καβάφη είναι οικονομικά και κοινωνικά ασήμαντοι, ώστε να εξαρθεί το κάλλος τους, το εκτός τόπου και χρόνου. Είναι σα να συναντάς μια φτωχιά χωριατοπούλα στη Σικελία και η ομορφιά της να σε παραπέμπει κατευθείαν σ’ αρχαίο ελληνικό άγαλμα, σε πλατωνικό αρχέτυπο ομορφιάς.

        Καλύτερα τώρα;

        Σχόλιο από Ein Steppenwolf — Μαΐου 15, 2012 @ 10:15 μμ | Απάντηση

        • όχι! επιμένω στη δική μου διατύπωση:

          «όσο περισσότερη ευτυχία και πλήρωσις ερωτική, τόσο λιγότερη κοινωνική επιτυχία και αποδοχή»

          γιατί να πρέπει να τήν αλλάξω; 😯

          (επιμένω δλδ Λύκε με την έννοια ότι, κατά τη δικιά μου ερμηνεία (ανάγνωση) αυτό εννοεί ο καβάφης)

          Σχόλιο από χαρη — Μαΐου 15, 2012 @ 10:25 μμ | Απάντηση

          • Δεν χρειάζεται να την αλλάξεις· συζήτηση κάνουμε! 🙂

            Η ερμηνεία σου είναι ορθή και λογικά αναγκαία όσον αφορά τον νέο που «εξευτελίσθη πλήρως». Επίσης είναι συμβατή, όχι όμως και λογικά αναγκαία, όσον αφορά τους άλλους φτωχούς και ασήμαντους νέους. Υπάρχουν όμως και νέοι σαν αυτόν που «ήλθε για να διαβάσει», που δεν κακοπερνάνε λόγω της ερωτικής τους ροπής.

            Σχόλιο από Ein Steppenwolf — Μαΐου 15, 2012 @ 11:40 μμ | Απάντηση

            • δεν μπορώ ν’ αλλάξω τίποτα έτσι κι αλλιώς, αφού πρόκειται για αναδημοσίευση

              (πέρα από τό ότι πιστεύω ότι έχω δίκιο, κι ότι η ερμηνεία μου είναι σωστή (αν και το «λογικά αναγκαία» δεν με πολυενδιαφέρει, να σού πω την αλήθεια 🙂 )

              μπορούμε πάντως να συμφωνήσουμε ότι διαφωνούμε (το θέμα δεν είναι αν κακοπερνάνε (κατά τη γνώμη τους «καλοπερνάνε» ασφαλώς…))

              Σχόλιο από χαρη — Μαΐου 16, 2012 @ 4:21 μμ | Απάντηση

              • Μου έχει ξανασυμβεί να διαφωνώ με την ερμηνεία ποιήματος του Καβάφη, αλλά η άλλη φορά ήταν σκέτο σοκ, διότι διαφώνησα μ’ έναν διαβασμένο και καλλιεργημένο φίλο μου για τα γεγονότα που συμβαίνουν στο ποίημα, συγκεκριμένα στο «Ήλθε για να διαβάσει».

                Σχόλιο από Ein Steppenwolf — Μαΐου 16, 2012 @ 4:30 μμ | Απάντηση

  2. ε, ο καβάφης φίλε Λύκε είναι ο κατεξοχήν ποιητής ο ευνοών τις διαφωνίες!

    πάντως (δεν ξέρω τη συζήτηση με τον φίλο σου βέβαια) αλλά το ‘ήλθε για να διαβάσει’ δεν ανήκει ακριβώς στα ποιήματα με τα οποία ασχολούμαι εγώ εδώ (αν και το κείμενο που αναδημοσιεύω έχει ακόμα μια-δυο συνέχειες για να τελειώσει 😯 ) και ελπίζω όταν τελειώσει να δεις γιατί δεν ασχολούμαι με τα ποιήματα αυτού τού είδους – εδώ. Για να το πω συνοτπικά πάντως (και να μη σε κρατάω σε αγωνία 🙂 ) στο «ήλθε για να διαβάσει» δεν είναι σαφής ο χρόνος ούτε τού ήρωα ούτε τής περσόνας (τού καβάφη) που παρατηρεί τόν ήρωα, και ανήκει σε μια άλλη κατηγορία απ’ αυτήν τών «καθαρά και απροκάλυπτα» ερωτικών που μέ απασχολεί – είναι απ’ αυτά που «διαχέονται» ακριβώς μέσα στην «ιστορία» (ως «ερωτισμός διαρκής»)

    Σχόλιο από χαρη — Μαΐου 16, 2012 @ 9:47 μμ | Απάντηση

    • στο “ήλθε για να διαβάσει” δεν είναι σαφής ο χρόνος ούτε τού ήρωα

      Διαφωνήσαμε κι εκεί, δηλαδή στη χρονική διαδοχή των γεγονότων, αλλά και στο χώρο στον οποίον συμβαίνουν.

      (Ή εννοείς ως «χρονική ασάφεια» ότι δεν ξέρουμε αν ο νέος έζησε στην αρχαιότητα ή στον καιρό του Καβάφη; Τουλάχιστον σ’ αυτό συμφωνούσαμε με τον φίλο μου ότι το περιστατικό του ποιήματος τοποθετείται στη νεότερη εποχή).

      Σχόλιο από Ein Steppenwolf — Μαΐου 16, 2012 @ 10:44 μμ | Απάντηση

      • αυτό εννοούσα, ότι δεν είναι ξεκάθαρος (ηθελημένα πιστεύω από τόν καβάφη – ο κ. άλλωστε δεν αφήνει τίποτα στην τύχη!) ο χρόνος, τόσο τού «ήρωα» που περιγράφεται όσο και τού «ήρωα» (τής περσόνας τού καβάφη) που τόν περιγράφει

        πιθανόν και ο ίδιος ο καβάφης να θέλει περισσότερο να θεωρηθεί «σύγχρονός του» ο νέος που «ήλθε για να διαβάσει», καθώς μιλάει για βιβλία κι όχι για πάπυρο ας πούμε. Αυτό όμως που πρέπει να ‘χουμε υπόψη είναι ότι ο καβάφης συμπαθεί ιδιατέρως τίς χρονολογίες, και δεν τίς τσιγκουνεύεται (ούτε στους τίτλους – ιδίως εκεί) και αν επιθυμούσε να τον καθορίσει ακριβώς θα το έκανε (όπως το έκανε στις τόσες «μέρες τού…» για τις οποίες θα πω σε άλλη ανάρτηση) Συνεπώς η ηθελημένη ασάφεια ως προς τον χρόνο *κάτι* λέει, και δεν μένει παρά να προσπαθήσουμε να βρούμε, έστω και κατά προσέγγισιν, τι.

        Αλλά, τελικά, αυτή τη στιγμή που στα λέω αυτά μάλιστα, και επειδή είμαι ζαλισμένη από πλήθος άλλα (τετριμμένα…) τι σημασία έχουν όλ’ αυτά μπροστά στο ότι πρόκειται για ένα τόσο ωραίο τό ποίημα – που, μόνο και που το διαβάζεις, ξεκουράζεσαι; 🙂

        Σχόλιο από χαρη — Μαΐου 17, 2012 @ 12:23 πμ | Απάντηση

        • Πράγματι, είναι πολύ ωραίο ποίημα.

          Σημασία έχουν εξαιτίας του πρώτου στίχου «Ήλθε για να διαβάσει», τον οποίο θεωρώ αριστούργημα τεχνικής. Κι όταν είχα πάει να εξηγήσω στον φίλο μου το γιατί, προέκυψε η διαφωνία ως προς τα γεγονότα που σκιαγραφεί το ποίημα. Αν ακολουθήσει κανείς την ερμηνεία του φίλου μου, τότε ο στίχος «Ήλθε για να διαβάσει» καταντά ένας συνήθης στίχος.

          Σχόλιο από Ein Steppenwolf — Μαΐου 17, 2012 @ 12:34 πμ | Απάντηση

  3. αλλά ένας Επίκουρος κατώρθωνε να μένει αδιάφορος προς την τέχνη, την ποίηση και να παίρνει από την επιστήμη της εποχής ότι του συνέφερε…εκτός κι αν ο αλεξανδριονόςς περιορίζοντας κατά δύναμη το τυχαίο στη ζωή, προσπαθούσε να ζήσει όσο πιο ευτυχής…καταστέλλοντας φαντασίες, αισθήματα, ανησυχίες, μελαγχολίες,σε βαθμό που να βρίσκει τη γαλήνη…

    Σχόλιο από katabran — Μαΐου 24, 2012 @ 8:11 μμ | Απάντηση

  4. αυτή δεν είναι σύμπτωση!
    ο Ιάσωνας Κλεάνδρου έγραψε πανελλήνιες!η μελαγχολία διάχυτη!
    καλημέρα σου χάρη!

    Σχόλιο από katabran — Μαΐου 25, 2012 @ 1:24 μμ | Απάντηση

    • απάντηση διάχυτη katabran : καλησπέρα σου x 2 😀

      Σχόλιο από χαρη — Μαΐου 25, 2012 @ 5:36 μμ | Απάντηση

    • Θυμήθηκα πριν από λίγο ότι o Filippo Maria Pontani είχε διορθώσει την καβαφική ανορθογραφία «Ιάσωνος». Και μόλις διαπίστωσα ότι δεν βρίσκω το βιβλίο του!

      Σχόλιο από Ein Steppenwolf — Μαΐου 26, 2012 @ 5:10 μμ | Απάντηση

      • Ήταν πεσμένο. Το σχετικό χωρίο:

        È passato, credo, inosservato che il titolo della poesia, così com’è riprodotto in tutte le edizioni di K., contiene un evidente errore di grafia: si dovrebbe leggere Ἰάσονος anzi che Ἰάσωνος. L’error risale tuttavia al poeta: nella copia dei famosi foglietti volanti che io posseggo, il titolo della poesia è aggiunto nell’Indice di pugno di K. e Ἰάσωνος è scritto chiaramente con l’ω.

        Σχόλιο από Ein Steppenwolf — Μαΐου 26, 2012 @ 7:06 μμ | Απάντηση

    • Διαβάζω ότι ο αρχικός τίτλος του ποιήματος ήταν «Μαχαίρι»:

      Το ποίημα δημοσιεύτηκε το 1918 με τον τίτλο «Μαχαίρι» και το 1921 με τον συγκεκριμένο τίτλο έπειτα από παρέμβαση του ποιητή.

      Πολύ καλή παρέμβαση, διότι μετ’ απ’ αυτή μάς μιλά ένας προ πολλού νεκρός ποιητής κι έτσι τα λόγια του αποκτούν άλλη βαρύτητα.

      Ώστε έτσι λοιπόν ο Καβάφης! Ταξίδι στο χρόνο με μιαν απλή αλλαγή τίτλου!

      Σχόλιο από Ein Steppenwolf — Μαΐου 26, 2012 @ 5:21 μμ | Απάντηση

  5. οι «καβαφιστές» κτγμ, Λύκε, καλά θα κάνανε αντί να διορθώνουνε τον καβάφη (θα διανοούνταν κανείς να διορθώσει τον σαίξπηρ;) να προσπαθούν απλώς να τον καταλάβουν, και τον ίδιον και τη γλώσσα που χρησιμοποιεί ( = στην ποίηση, είναι ένα και το αυτό). Έχω βαρεθεί τη μικρόνοια και τη μικροψυχία, ειδικά τών ελλήνων «κριτικών» – παιρνει η μπάλα και τους αλλόγλωσσους που ασχολούνται με τα «διάσημα» ελληνικά…
    από την προσωπική μου πάντως ανάγνωση έχω καταλήξει (δεν είναι δύσκολο να φτάσεις σ’ αυτό το συμπέρασμα δλδ) ότι ο κ. είχε πολύ συγκεκριμένες και συγκροτημένες γλωσσικές απόψεις, στις οποίες επέμενε, ασχέτως τού (φανατισμένου γλωσσικά, και αλαμπουρνέζικου συχνότατα) περιβάλλοντος
    και στις περισσότερες είχε, ακόμα και τυπικά αν το δούμε, δίκιο (βλ. το «επέστρεφε»…)
    τώρα τα τσουβαλιάζουν όλα, όσα δεν ταιριάζουν με τον γλωσσικό καθωσπρεπισμό τους, στις «ιδιομορφίες» του…

    παρεπί, πολύ γέλασα με τήν «παρέμβαση καβάφη» στο ποίημά του
    ( : ο άνθρωπος δούλευε τα ποιήματά του πολλές φορές για χρόνια – και πολλές φορές επίσης έβαζε τίτλους τους οποίους μετά άλλαζε – φορ γκόντς σέικ δλδ, άκου «παρέμβαση καβάφη» στο δικό του ποίημα!)

    τώρα, όσο αφορά το κατά πόσο η ποίηση ή η τέχνη γενικότερα, είναι κατάλληλη για σχολικές εξετάσεις και αναγνώσματα, έχουμε και τη διατύπωση άλλου (ποιητή) (τού έλιοτ) όταν τού έθεσαν κάποτε το θέμα ( : «δεν γράφτηκε για να αποτελέσει αναγκαστικό ανάγνωσμα») : νομίζω φτάνει

    Σχόλιο από χαρη — Μαΐου 27, 2012 @ 4:15 μμ | Απάντηση

    • Έχεις δίκιο για την «παρέμβαση Καβάφη», ήταν όντως μια άστοχη έκφραση.

      Γνωρίζω ότι ο Καβάφης ψαχνόταν πολύ με την ορθογραφία, βάζοντας ψιλή στην (Νέα) Υόρκη κτλ. Αλλά το ωμέγα στο Ιάσωνος πώς εξηγείται; Δεν είναι απλώς λάθος;

      Η διδασκαλία της ποίησης στο σχολείο μού θυμίζει τον αφορισμό του Κωστή Παπαγιώργη στ’ οπισθόφυλλο τού «Περί μέθης»:

      Αυτό είναι το σκάνδαλο για το οποίο ο πολιτισμός δεν μπορεί να κάνει καμιά σωτήρια σκέψη. Το μόνο που γνωρίζει είναι να μη δείχνει το δρόμο, αλλά την απατηλή παράκαμψη, να μην προσφέρει τον ύπνο, αλλά το κρεβάτι, να δίνει βιβλία, όχι την αλήθεια. Ολόκληρος συγκροτεί ένα ζωτικό και μείζον ψεύδος. Και ο ανά τους αιώνας ταξιδιώτης δε βρίσκει πού να ξεκουράσει τον ίσκιο του.

      Σχόλιο από Ein Steppenwolf — Μαΐου 27, 2012 @ 4:45 μμ | Απάντηση

      • το θέμα είναι ότι ο ίδιος το θεωρεί σωστό (όλα τα -ωνος με ωμέγα τα γράφει) και δεν δικαιούμεθα διά να ομιλούμε, ούτε να διορθώνουμε
        (έμαθα, γιατί μ’ έβαλες να ρωτήσω ειδικότερους, ότι και ο σαββίδης (πατήρ) πριν πεθάνει σε κάποια του έκδοση είχε αρχίσει να επεμβαίνει στην ορθογραφία τού καβάφη (σιωπηρώς!..) και ότι ο γιος του που έκανε επίσης κι αυτός έκδοση (ή είμεθα κράτος και πολιτισμός βουτυρομπεμπέδων ή δεν είμαστε…) κι αυτός επενέβη όπου γούσταρε

        επίσης, οι ειδικότεροι μού επιβεβαίωσαν (ως 99,999% σίγουρο – γιατί τα χειρόγραφα τα κρατάν κλειδαμπαρωμένα οι σαββίδηδες) αυτό που κι εγώ είχα ως υποψία, ότι το ποίημα ποτέ δεν *δημοσιεύτηκε από τον καβάφη» με τον άλλο τίτλο («μαχαίρι») : υπήρχε μ’ αυτόν τον τίτλο στα πρόχειρά του, μέχρι ο καβάφης να τελειώσει τις διορθώσεις, πράγμα που γινόταν συχνότατα (=έβαζε ένα πρόχειρο τίτλο μέχρι να τελειώσει τό ποίημα)

        επί τη ευκαιρί, πήγα στην ελληνική βίκι για τον καβάφη και επιβεβαίωσα για άλλη μια φορά ότι είναι τελείως αναξιόπιστη (η ελληνική, να εξηγούμαστε) : φτάνει να δεις πως λέει ότι ο κ. δεν χρησιμοποιεί σχεδόν ποτέ ομοιοκαταληξία! (ποιος; ο καβάφης – που είναι μάστορας σ΄όλων τών ειδών τις ομοιοκαταληξίες, ακόμα και τις «εσωτερικές»…)

        έτσι μου’ρθε να μπω στη συζήτηση αλλά είναι μπελάς – και δεν έχω και καιρό
        (το κακό είναι ότι όπως φαίνεται και η αγγλική από περίληψη τής ελληνικής έγινε)

        Σχόλιο από χαρη — Μαΐου 28, 2012 @ 4:36 μμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: