σημειωματαριο κηπων

9 Ιουνίου 2011

άρνηση και κρίση (ψήγματα john holloway)

 

.

.

 

.

.

   η χρόνια οικονομική αστάθεια έχει καταστεί κεντρικό χαρακτηριστικό τού σύγχρονου καπιταλισμού και η πιθανότητα μιας παγκόσμιας οικονομικής κατάρρευσης έχει καταστεί δομικό χαρακτηριστικό [του]…

   αυτό έχει δύο πολύ σημαντικές συνέπειες για τήν κατανόηση τής κρίσης σήμερα. Πρώτον, προσδίδει νέα σημασία στις προσπάθειες διευθέτησης τής κρίσης με πολιτικά μέσα. Τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο η αντιπαράθεση με τήν ανυποταγή είναι επιλεκτική. Όπως ένας διευθυντής τράπεζας που έχει ν’ αντιμετωπίσει κακοπληρωτές, έτσι, τόσο και τά κράτη όσο και οι διεθνείς οργανισμοί (όπως τό Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Παγκόσμια Τράπεζα, και η G7) κάνουν διακρίσεις ανάμεσα στους οφειλέτες : Ανάλογα με τή θέση τους, και τίς πιθανές συνέπειες ενός ανοιχτού εξαναγκασμού, τά κράτη – οφειλέτες αντιμετωπίζονται με περισσότερη ή με λιγότερη επιείκεια. Τό χρέος αποτελεί πάντα εργαλείο για τήν επιβολή κοινωνικής πειθαρχίας – και τήν υποταγή στην λογική τού κεφαλαίου, αν και αυτή η προσπάθεια δεν είναι πάντα επιτυχής [στα μεξικανικά πανεπιστήμια για παράδειγμα, έχουμε μια πολύ άμεση εμπειρία τού πώς τό διεθνές χρέος χρησιμοποιείται για να επιβάλει τήν κοινωνική πειθαρχία – και τού πώς αυτή η πράξη δημιουργεί ένα νέο κύμα κοινωνικής ανυποταγής]

   ωστόσο τίποτα δεν είναι προκαθορισμένο όσον αφορά τήν κρίση. Εμείς είμαστε η κρίση, εμείς οι οποίοι κραυγάζουμε, στους δρόμους, στην ύπαιθρο, στα εργοστάσια, στα γραφεία, στα σπίτια μας. Εμείς είμαστε οι ανυπότακτοι και οι μη υποταγμένοι που λέμε «Όχι!», εμείς που λέμε «Ώς εδώ!», ώς εδώ με τά ηλίθια παιχνίδια εξουσίας σας, ώς εδώ με τήν ηλίθια εκμετάλλευσή σας, ώς εδώ με τό ανόητο παιχνίδι στρατιωτών και αφεντικών. Εμείς που δεν εκμεταλλευόμαστε και δεν θέλουμε να εκμεταλλευτούμε, εμείς που δεν έχουμε εξουσία και δεν θέλουμε να τήν αποκτήσουμε, εμείς που ακόμη θέλουμε να ζήσουμε μια ζωή που να τή θεωρούμε ανθρώπινη, εμείς που δεν έχουμε πρόσωπο και φωνή. Εμείς είμαστε η κρίση τού καπιταλισμού. Η θεωρία τής κρίσης δεν είναι μόνο μία θεωρία φόβου, είναι επίσης η θεωρία τής ελπίδας.

   η κινητήρια δύναμη τής κρίσης είναι η τάση προς τήν ελευθερία

   η πρώτη στιγμή τής επανάστασης είναι καθαρά αρνητική

   οι άνθρωποι έχουν εκατομμύρια τρόπους να πουν Όχι. Η κινητήρια δύναμη δεν είναι απλώς η ανυποταγή, η ανοιχτή και αγωνιστική άρνηση τού κεφαλαίου, αλλά και η μη υποταγή : η λιγότερο αισθητή και πιο συγκεχυμένη απροθυμία να συμμορφωθούμε. Τό Όχι εκφράζεται συχνά με τόσο προσωπικό τρόπο (με τό να βάψει κανείς τά μαλλιά του πράσινα, με τήν αυτοκτονία ή με τήν τρέλα) ώστε φαίνεται αδύνατο να έχει κάποιο πολιτικό αντίκτυπο. Συχνά τό Όχι είναι βίαιο ή βάρβαρο (βανδαλισμός, χουλιγκανισμός, τρομοκρατία) : οι αθλιότητες τού καπιταλισμού είναι τόσο έντονες που προκαλούν μια κραυγή/εναντίον, ένα Όχι που στερείται κάθε προοπτικής χειραφέτησης, ένα Όχι τόσο ωμό, που απλώς αναπαράγει αυτό ενάντια στο οποίο κραυγάζει

   η σημερινή ανάπτυξη τού καπιταλισμού είναι τόσο τρομοκρατική που προκαλεί μια τρομοκρατική αντίδραση, τόσο αντι–ανθρώπινη που προκαλεί μια αντι–ανθρώπινη απάντηση, η οποία, αν και αρκετά κατανοητή, απλώς αναπαράγει τίς σχέσεις εξουσίας που προσπαθεί να καταστρέψει

   ωστόσο αυτό είναι τό αφετηριακό σημείο : όχι η ενσυνείδητη απόρριψη τού καπιταλισμού ως μια μορφή οργάνωσης

   τό αφετηριακό σημείο είναι η κραυγή, τό επικίνδυνο, συχνά βάρβαρο, Όχι

   έχουμε χάσει κάθε βεβαιότητα, όμως ο ανοιχτός χαρακτήρας τής αβεβαιότητας έχει κεντρική σημασία στην επανάσταση. «Ρωτώντας περπατάμε» λένε οι Ζαπατίστας. Ρωτάμε, όχι μόνο επειδή δεν γνωρίζουμε τόν δρόμο (δεν τόν γνωρίζουμε) αλλά και επειδή τό να ψάχνουμε κατευθύνσεις είναι μέρος τής ίδιας τής επαναστατικής διαδικασίας

.

αποσπάσματα από τό βιβλίο τού john holloway «ας αλλάξουμε τόν κόσμο χωρίς να καταλάβουμε τήν εξουσία (τό νόημα τής επανάστασης σήμερα)» / μετάφραση άννας χόλογουεη / εκδόσεις σαββάλας (2006)
(οι διαφορετικοί χρωματισμοί, δικοί μου)

.

   

john holloway : change the world without taking power / the meaning of revolution today /

 

τό ποστ αφιερώνεται δικαιωματικά στον headcharge που μού επισήμανε τό βιβλίο (με τήν ελπίδα να ξεμπερδέψει γρήγορα αυτός από τήν θητεία του σε άλλη κρίση)

 

ένα (πολύ) σχετικό ποστ είναι και αυτό

 

 

6 Σχόλια »

  1. σκεφτομαι πως η κριση ειναι μια καλη ευκαιρια να πουλησουν βιβλια που μου θυμιζουν συνολακια του τυπου «πως να χασετε 10 κιλα σε μια βδομαδα» ή «πως να τον κανετε να σας θελει»…
    οχι δεν ειρωνευομαι, προσφατα διαβασα το «η μοιρα της συγχρονης ελλαδας» του Αξελλου και το «indignez- vous» του Εσελ…
    καλησπερουδια!

    Σχόλιο από katabran — 9 Ιουνίου 2011 @ 8:07 μμ | Απάντηση

  2. καλησπέρα σου katabran 🙂 το ξέρω πως δεν ειρωνεύεσαι 😛 γιατί το πρόβλημα είναι κοινό (γι’ αυτό κι εγώ είπα να βάλω σχετικές οδηγίες (άλλου γονιμότερου από μένα, σε οδηγίες τουλάχιστον…) προς ναυτιλομένους, γιατί κοντεύουμε να χαθούμε στα συνολάκια και να μην ξέρουμε τι να πρωτοφορέσουμε!)
    πάντως όλο ιδέες για βιβλία μού δίνεις (και από δω – το «από κει» δεν το συζητάω… 😀 )

    πολύ σ’ ευχαριστώ που περνάς (μ’ αρέσει τόσο αυτό το άβαταρ να το βλέπω συν και τοις άλλοις!) 🙂

    Σχόλιο από χαρη — 9 Ιουνίου 2011 @ 8:55 μμ | Απάντηση

  3. Ωραίος ο Holloway, θυμάμαι κι εγώ τον head να τον προτείνει.
    Λέω να το αναζητήσω κι εγώ το βιβλίο τώρα που μπορώ, κι ας μην έχω χρόνο άμεσα, θα το διαβάσω σε λίγο καιρό στις φαβέλες…

    Νομίζω πάντως ότι καμία προφητεία δεν έχει νόημα σε αυτή τη φάση, ούτε από οικονομολόγους ούτε από κοινωνιολόγους, γιατί έχουμε περάσει σε μία διάσταση πρωτόγνωρη: οδεύουμε ολοταχώς προς την εποχή της προ-βιομηχνικής επανάστασης (σε επίπεδο δικαιωμάτων, κατακτήσεων κτλ.) χωρίς όμως τα απαραίτητα για την επιβίωση εργαλεία (ίσως γιατί ήμασταν απασχολημένοι καταναλώνοντας…) σε αντίθεση με τον καπιταλισμό που χρόνια τώρα επεξεργάζεται τα σχέδια εξόντωσης μας.

    Όλα χρωστούμενα είναι λέω εγώ, μπορεί προσωρινά κάποτε να κερδίσαμε μάχες (8ωρο, ασφάλιση, 5ήμερη εργασία κτλ) όμως μας περίμεναν στη γωνία για να πάρουν την εκδίκηση τους. Αν λοιπόν ο Holloway βλέπει και ελπίδα εκτός από φόβο στη θεωρία τής κρίσης πολύ θα χαρώ να γίνω κοινωνός αυτής της ελπίδας. Για την ώρα ο φόβος είναι πανταχού παρών και τα πάντα πληρών…

    Σχόλιο από silentcrossing — 11 Ιουνίου 2011 @ 8:58 πμ | Απάντηση

  4. γεια σου Silent 🙂
    για προφητεία δεν ξέρω, εγώ έχω απλώς μια διαίσθηση: ότι είμαστε ακόμα στην αρχή (πολύ αρχή) μιας ιστορίας – που πολύ θα’θελα να την πω με σιγουριά εξέγερση, ή επανάσταση
    (και η οποία επίσης πολύ θα ‘θελα να ‘χει μια *ελάχιστη* ιστορική επαφή με τα προηγούμενα, ώστε να μην ξαναδούμε ίδιες παγίδες και ίδια λάθη… (Γιατί μπορεί οικονομικά οι συνθήκες όπως λες να μάς ξαναγυρίζουν *πάρα πολύ* πίσω, αλλά από την άλλη *δεν είμαστε οι ίδιοι άνθρωποι* με τον άνθρωπο τού 18ου αιώνα – κι αυτό ίσως μάς κάνει να αντιδράσουμε εντέλει με μεγαλύτερη διορατικότητα)
    γι’ αυτό και διαφωνώ με όσους στην βλογόσφαιρα είναι αναφανδόν «εναντίον» καταλογίζοντας μικροαστισμούς και τέτοια… Προσωπικά στην πλατεία έχω δει το είδος τών ανθρώπων που σιχαίνομαι (κρυφο-εθνικοπαράφρονες με ελληνικές σημαίες, τυφλό (και ιδιοτελές, και ιστορικά τεκμηριωμένο) μίσος για τον κοινοβουλευτισμό, και λοιπά) αλλά και το είδος τών ανθρώπων (στην «κάτω πλατεία» αυτό) με το οποίο αισθάνομαι κάποια συγγένεια – και χαίρομαι γι’ αυτό – και αυτό το τελευταίο προς το παρόν μού αρκεί…

    θα δούμε 🙂 …

    Σχόλιο από χαρη — 11 Ιουνίου 2011 @ 2:26 μμ | Απάντηση

  5. Χάρη, σε ευχαριστώ πάρα πολύ για την αφιέρωση! Δε φανταζόμουν ότι θα πήγαινες τόσο σύντομα να βρεις το βιβλίο μετά από εκείνη την ανάρτηση 🙂

    Υπάρχει κι ένα βίντεο του Holloway, όπου δίνει σαν παράδειγμα μορφής αυτο-οργάνωσης από τα κάτω το πάρκο της Ναυαρίνου, γεγονός για το οποίο δέχτηκε στη συνέχεια την ειρωνική κριτική του (όχι και τόσο αγαπητού σε εσένα απ’ ό,τι θυμάμαι 😉 ) Ζίζεκ, βλ. και σχετική ανάρτηση εδώ.

    Α, και μιας κι ήρθα -μετά από τόσο καιρό- από τα μέρη σου, να σου πω και πόσο πολύ μου άρεσε το κείμενό σου για τη συγγραφή των βιβλίων και τον ρόλο των τυπογραφικών μέσων στο τελικό αποτέλεσμα.

    Σε ενάμιση μήνα ξεμπερδεύω, ελπίζω να τα λέμε με μεγαλύτερη άνεση μετά!

    Σχόλιο από head charge — 22 Ιουνίου 2011 @ 2:49 μμ | Απάντηση

  6. καλωσήρθες head έστω και φευγαλέα! 🙂
    πέρασε κάπου ένας χρόνος, τι μού λες τώρα 😛
    σ’ ευχαριστώ και για τους καινούργιους συνδέσμους (λείπεις, λείπεις, αλλά από ενημέρωση πρώτος είσαι!..)

    λοιπόν, άντε να ξεμπερδέψεις για τα καλά με τα στρατά να σε ξαναδούμε γράφοντα 😀
    φιλιά (κοίτα και τα μαίηλ σου)

    Σχόλιο από χαρη — 23 Ιουνίου 2011 @ 1:07 μμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: